Veri gazeteciliğinin en önemli uluslararası yarışmalarından biri olan Sigma Awards, 2026 yılı için 84 ülkeden 543 başvuru aldı. Ödülün ikinci kez ev sahipliğini yapan GIJN, bu yılki Sigma Ödülleri’nin kısa listesini duyurdu.
Sigma jüri üyeleri toplamda 31 seçkin veri gazeteciliği projesi ve portföyünü finalist olarak belirledi: bunların 26’sı tekil proje, beşi ise portföy çalışması. Çalışmalar dünyanın dört bir yanındaki 23 farklı ülke ve bölgeden geliyor.
Kısa listeye giren projelerin ele aldığı konular oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor: Rusya’nın yabancı paralı askerleri nasıl işe aldığı, Peru’daki sosyal programlarda algoritmaların başarısızlığı, kadın gazetecileri hedef alan deepfake içerikler ve otomobil aküsü tedarik zincirlerinden kaynaklanan kurşun zehirlenmesi gibi çalışmalar bunlardan bazıları. Bazı projeler, okuyucuların yalnızca bir tıklamayla kendi bölgelerinde vergi cennetlerinden kentsel ısı adalarına kadar pek çok şeyi belirleyebildiği etkileşimli haritalar da sunuyor. Bu çalışmaların yenilikçi veri toplama ve görselleştirme yöntemleriyle ele aldığı küresel sorunlar arasında gizli ormansızlaşma, devam eden köle emeği, yaptırımların nasıl delindiği ve yerel yatırımlar ile adaletsiz dış savaşlar arasındaki bağlantılar da bulunuyor.
En yenilikçi veri projelerini teşvik etmek amacıyla Sigma Ödülleri’nde konu veya format kategorileri bulunmuyor. Bunun yerine yarışma yalnızca iki ana başlık altında düzenleniyor: Tekil Projeler ve Portföyler (daha geniş veri gazeteciliği çalışmalarını kapsayan projeler).
Jüri üyeleri, 2026 finalistleri arasında hikâye anlatım biçimlerinin de oldukça çeşitli olduğuna dikkat çekiyor. Bu formatlar arasında podcast soruşturmaları, uzun soluklu seri haberler, etkileşimli veri tabanları, açıklayıcı projeler ve haritalar, grafikler, video ile illüstrasyonların bir araya getirildiği görsel odaklı çalışmalar yer alıyor.
Bu yıl Sigma jürisinin koordinatörlüğünü, aynı zamanda Veri Okuryazarlığı Derneği (DLA), Data Journalism Platform Turkey ve DağMedya’nın kurucu ortaklarından, Kadir Has Üniversitesi yeni medya bölümünde akademisyen, GIJN Türkiye editörü Pınar Dağ üstleniyor.
Dağ, kısa liste hakkında şunları söylüyor: “Kısa liste yalnızca coğrafi olarak değil, kategori ve format açısından da olağanüstü bir çeşitlilik gösteriyor. Araştırmalar, görselleştirmeler, yenilikçi araç ve yöntem kullanımı, açık veri projeleri ve güçlü portföyler arasında sağlam bir denge görüyoruz.”
Deneyimli Sigma jüri üyesi ve yarışma yetkilisi Kuek Ser Kuang Keng ise bu yılki başvurular arasında küçük haber odalarından gelen ve gelişmiş veri yöntemleri kullanan projelerin sayısının arttığını belirtiyor. “Bu yılki başvuruların kalitesi birçok jürinin beklentisinin ötesindeydi,” diyor.
Dağ’a göre finale kalan çalışmalarda dikkat çekici yöntemler arasında açık kaynak istihbaratı (OSINT) araştırmaları, sınır ötesi iş birlikleri, uydu görüntüsü analizleri, teknolojik deneyler ve kullanıcı odaklı tasarım yer alıyor.
Dağ ayrıca kısa listeye giren projelerin tematik olarak zamanımızın en acil küresel meselelerinden bazılarıyla yüzleştiğini vurguluyor: “Savaş ve jeopolitik çatışmalar, yaptırımların delinmesi, gölge savaşlar, paralı asker ağları, petrol kaçakçılığı ve çocuk kimliklerinin çalınması üzerine yapılan sınır ötesi soruşturmalarla ele alınıyor. İnsan hakları ve göç konuları öne çıkarken, yolsuzluk, organize suç ve kamu kaynaklarının kötüye kullanımı da önemli başlıklar arasında yer alıyor. Çevre soruşturmaları ise bu yıl özellikle güçlü.” ( 2025 kazananlarını buradan okuyabilirsiniz.)
GIJN, 2026 Sigma Ödülleri’nin kazananlarını Nisan ayında açıklayacak. (The Sigma Awards)
Tekil Proje Kategorisi (26 finalist)
Cerrado – o elo sagrado das águas do Brasil (Closed — The Sacred Link to Brazil’s Waters) – Ambiental Media (Brazil)
How AI Data Centers Drain Local Water Supplies, Raise Electricity Prices, and Pose a Global Economic Risk – Bloomberg News (US)
AI and TikTok: How Famous Female Journalists Are Being Systematically Used for Undisclosed AI Generated Content – Texty.org (Ukraine)
Silent Victims of War: How Russia is Robbing Ukrainian Children of their Identity – Neue Zürcher Zeitung (Switzerland); Texty.org (Ukraine)
Chennai’s Heat Index: How Heat Stressed Are You? – The Hindu (India)
Das Steueroasen Verzeichnis (The Tax Haven Directory) – FragDenStaat (Germany)
The Vanished Children – VG (Norway)
The Outlaw Ocean Podcast – The Outlaw Ocean Project (US)
How Iran Moves Sanctioned Oil Around the World – Reuters (Singapore)
Inside Russia’s Shadow War in the Baltics – The Financial Times (UK)
Así terminan tus ahorros pensionales en empresas vinculadas a la guerra en Gaza (Your Pension Savings End Up in Companies Linked to the War in Gaza) – Cuestión Pública (Colombia)
The Poisonous Lead Trade – The Examination (United States)
Sudanese Refugees Fall into the Trap of Organized Gangs on the Egyptian Border – Arab Reporters for Investigative Journalism (ARIJ) and Al-Muhajir (Sudan)
Até a Última Gota (Every Last Drop) – InfoAmazonia (Brazil), GK (Ecuador), Ojo Público (Peru), and Rutas del Conflicto (Colombia)
National Greenwashing Program: From Green Dreams to Barren Realities – Thibi (Philippines) Davao Today, Lighthouse Reports, Philippine Center for Investigative Journalism, Deutsche Welle
A Comprehensive Check-up of Roundabouts Across Taiwan — The Reporter (Taiwan)
Fantasmas del Erario: Cuatro sexenios de destinar recursos públicos a empresas inexistentes (Ghosts of the Treasury: Four Six-year Terms of Allocating Public Resources to Non-existent Companies) – Quinto Elemento Lab (Mexico)
Invisibles: Miles de personas mayores sin pensión por fallas del sistema y su algoritmo (Invisibles: How System Failures and an Algorithm Left Thousands of Older Adults without a Pension) – Salud con lupa (Peru)
Green to Grey: How Europe is Squandering the Little Nature it has Left – Arena for Journalism in Europe (The Netherlands) and NRK (Norway), with De Standaard (Belgium), Le Monde (France), Long Play (Finland), Die Zeit (Germany), Reporters United (Greece), Facta (Italy), Gazeta Wyborcza (Poland), Datadista (Spain), The Black Sea (Turkey), and The Guardian (UK)
Mercenaries From at Least 48 Countries Are Participating in the War on Russia’s Side – IStories (Russia)
“TrackingFiles”: comment la vie privée de militaires, de diplomates et du personnel politique français est exposée par les données de géolocalisation (How the Private Lives of French Military Personnel, Diplomats, and Political Figures are Exposed by Geolocation Data) – France 2, Franceinfo.fr (France)
Pirates of the Azov Sea – KibOrg (Ukraine), NGl.media, Slidstvo.Info, OCCRP
Syria’s Stolen Children – Lighthouse Reports (Greece), Women Who Won The War, Al-Jumhuriya, BBC Eye, The Observer, Trouw, Der Spiegel, Sowt, SIRAJ
Vermessung der Zerstörung — Kann man in Gaza überhaupt noch leben? (Measuring the Destruction — Is it Still Possible to Live in Gaza?) – Frankfurter Allgemeine Zeitung (Germany)
When a Typhoon Hits Hong Kong – South China Morning Post (Hong Kong)
Россия 200 (Russia 200) – Mediazona (Russia)
Portfolio Category (five finalists)
Civio (Spain): Entry 1, Entry 2, Entry 3, Entry 4, Entry 5
Der Siegel (Germany): Entry 1, Entry 2, Entry 3, Entry 4
Chunichi, Chunichi Sports (Japan): Entry 1, Entry 2, Entry 3, Entry 4
LA NACION (Argentina): Combined portfolio entry
Mongabay Latam (Peru): Entry 1, Entry 2, Entry 3, Entry 4
Kaynak: https://gijn.org/stories/remarkable-diversityconfronting-some-of-the-most-urgent-issues-of-our-time-announcing-the-2026-sigma-awards-shortlist/
